Jak obliczyć koszt jednej koloryzacji?

Dlaczego warto znać koszt jednej koloryzacji?

Znajomość rzeczywistego kosztu pozwala podejmować decyzje na podstawie danych, a nie tylko ceny widocznej w cenniku. Dzięki temu łatwiej:

• ustalać ceny,
• kontrolować marżę,
• ograniczać straty,
• porównywać rentowność usług.

Od czego zacząć kalkulację kosztu koloryzacji?

Aby obliczyć koszt koloryzacji w salonie, uwzględnij materiały, rzeczywiste zużycie produktów, czas pracy, koszty funkcjonowania stanowiska oraz dodatkowe koszty związane z usługą.

Jeśli chcesz obliczyć koszt koloryzacji w salonie, zacznij od jednej konkretnej usługi i przejdź przez cały jej przebieg.

Nie chodzi o stworzenie idealnego modelu, który będzie pasował do każdej wizyty. Celem jest ustalenie, ile faktycznie kosztuje salon wykonanie tej konkretnej usługi.

Dlatego w pierwszym kroku warto zebrać:

• produkty wykorzystane podczas koloryzacji,
• rzeczywistą ilość każdego produktu,
• czas pracy osób zaangażowanych w usługę,
• materiały pomocnicze,
• koszt funkcjonowania stanowiska,
• ewentualne dodatkowe zużycie,
• rabaty lub inne obniżki ceny,
• koszt poprawek, jeśli są wykonywane bez dodatkowej opłaty.

Taki zestaw danych pozwala przejść od ogólnego kosztu „koloryzacji” do kosztu konkretnej usługi. A właśnie na tym warto oprzeć dalszą kalkulację.

1. Policz produkty wykorzystane podczas koloryzacji

To najbardziej oczywista część kalkulacji, ale również ta, przy której najłatwiej stworzyć zbyt uproszczony model. Koszt materiałów może obejmować:

• farbę,
• toner,
• rozjaśniacz,
• oksydant,
• bondery i boostery,
• produkty techniczne,
• szampon,
• odżywkę lub maskę,
• produkty do przygotowania włosów,
• produkty do wykończenia,
• rękawiczki,
• folię,
• meche,
• papierki,
• peleryny jednorazowe,
• ręczniki papierowe,
• kołnierzyki,
• środki dezynfekujące i środki do czyszczenia stanowiska.

Nie każdy z tych elementów trzeba rozliczać co do jednej sztuki. Przy materiałach pomocniczych można przyjąć średni koszt przypadający na daną kategorię usługi.

Najważniejsze jest coś innego: produkty trzeba liczyć według rzeczywistego zużycia, a nie według ceny opakowania.

Jeżeli tubka kosztuje 30 zł i ma 60 g, jeden gram kosztuje: 30 zł ÷ 60 g = 0,50 zł.

Jeżeli podczas koloryzacji wykorzystano 43 g, koszt farby wynosi: 43 g × 0,50 zł = 21,50 zł.

Nie 30 zł. To prosty przykład, ale właśnie na tym polega podstawowa kalkulacja kosztu materiałowego.

A co z oksydantem?

Dokładnie tak samo. Jeżeli litr oksydantu kosztuje 40 zł, a w koloryzacji wykorzystano 60 ml, koszt wykorzystanego produktu wynosi: 40 zł ÷ 1000 ml × 60 ml = 2,40 zł.

W przypadku wielu produktów takie obliczenia robią się czasochłonne. Dlatego warto mieć raz policzony koszt jednostki każdego produktu: cena zakupu ÷ gramatura lub objętość opakowania = koszt 1 g lub 1 ml.

Następnie pozostaje już tylko pomnożyć tę wartość przez rzeczywiste zużycie.

Przy większej liczbie usług warto też później zestawiać te dane ze stanami magazynowymi. Dzięki temu można sprawdzić, czy rzeczywiste zużycie produktów odpowiada temu, co wynika z wykonanych usług.

2. Nie licz kosztu produktu wyłącznie z receptury

Tu zaczyna się różnica między kalkulacją „z arkusza” a rzeczywistym kosztem usługi.

Receptura może mówić: 40 g farby + 40 g oksydantu.

W praktyce na wadze mogło pojawić się: 43 g farby + 40 g oksydantu.

Trzy gramy różnicy przy jednej usłudze wydają się niewielkie, ale przy większej liczbie koloryzacji zaczynają mieć znaczenie.

Klaudia, kolorystka i współtwórczyni Dosiq, zwraca uwagę właśnie na ten rodzaj mikroodchyleń.

„Przy proporcji 1:1 łatwo lekko przelać produkt i później zapisać zaokrągloną wartość. Jeżeli trzy dodatkowe gramy pojawiają się przy 20 koloryzacjach, daje to już 60 g produktu, czyli równowartość jednej 60-gramowej tubki.”

Celem nie jest to, żeby każdą osobę pracującą z kolorem rozliczać z każdego grama. Chodzi o coś prostszego: żeby przy wycenie usługi wiedzieć, jak wygląda rzeczywiste zużycie.

Jeżeli kalkulacja zakłada, że każda koloryzacja przebiega idealnie, może zaniżać koszt.

3. Uwzględnij czas pracy

Drugi duży składnik kosztu to czas. Warto policzyć nie tylko czas samej aplikacji. Na usługę składają się również:

• konsultacja,
• przygotowanie stanowiska,
• przygotowanie mieszanek,
• aplikacja,
• mycie,
• suszenie,
• sprzątnięcie stanowiska,
• zapisanie informacji po usłudze.

Jeżeli przy usłudze pracuje również osoba asystująca, ten dodatkowy czas także powinien zostać uwzględniony.

Jak policzyć koszt godziny pracy?

Najpierw trzeba ustalić rzeczywisty koszt zatrudnienia lub współpracy, a następnie odnieść go do liczby godzin, które realnie można przeznaczyć na wykonywanie płatnych usług.

Samo wynagrodzenie „na rękę” nie wystarczy.

W kalkulacji mogą być potrzebne również koszty zatrudnienia, urlopów, przestojów czy czasu, którego nie można bezpośrednio sprzedać klientom.

Przykładowo, jeżeli przyjęty koszt jednej roboczogodziny wynosi 50 zł, a cała usługa zajmuje 3 godziny: 3 × 50 zł = 150 zł kosztu pracy.

To nie jest jeszcze cena usługi, a jedynie koszt jednej z jej części.

4. Policz koszt funkcjonowania stanowiska

Salon ponosi koszty również wtedy, kiedy nie kupuje kolejnej tubki farby. W kalkulacji można uwzględnić między innymi:

• czynsz,
• prąd,
• wodę,
• ogrzewanie i klimatyzację,
• pranie ręczników,
• sprzątanie,
• środki czystości,
• system rezerwacji,
• oprogramowanie,
• terminal i prowizje od transakcji,
• księgowość,
• internet i telefon,
• marketing,
• stronę internetową,
• amortyzację sprzętu,
• naprawy i serwis,
• wyposażenie stanowisk,
• ubezpieczenie,
• recepcję,
• koszty administracyjne,
• ZUS i inne koszty prowadzenia działalności.

Nie ma jednak potrzeby przypisywania każdej złotówki do konkretnej wizyty. Można policzyć średni koszt godziny funkcjonowania stanowiska albo zastosować odpowiednio wyliczony narzut.

Ważne, żeby ten element w ogóle znalazł się w kalkulacji.

5. Pamiętaj o VAT i sposobie opodatkowania

Cena widoczna w cenniku nie zawsze jest kwotą, którą można bezpośrednio porównać z kosztami.

W kalkulacji trzeba uwzględnić sposób opodatkowania działalności oraz VAT, jeśli salon jest podatnikiem VAT. Konkretne wyliczenie zależy od formy prowadzenia działalności i sposobu opodatkowania.

Warto też od początku zdecydować, czy kalkulacja będzie prowadzona w kwotach netto czy brutto i stosować tę samą zasadę przy wszystkich kosztach oraz cenach. Dzięki temu można później prawidłowo porównywać koszt wykonania usługi z kwotą, którą salon otrzymuje za jej wykonanie.

6. Dodaj koszty, które pojawiają się po zakończeniu usługi

Są koszty, które nie istnieją jeszcze w momencie płatności za usługę.

Dobrym przykładem jest bezpłatna poprawka: załóżmy, że koloryzacja została sprzedana za 500 zł. W kalkulacji wygląda dobrze. Kilka dni później konieczna jest bezpłatna korekta.

Salon ponownie ponosi koszt:

• produktów,
• czasu pracy,
• zajęcia stanowiska.

Nie pojawia się jednak kolejny przychód.

Jeżeli poprawka nie zostanie przypisana do pierwotnej usługi, pierwsza koloryzacja będzie wyglądała na bardziej rentowną niż była w rzeczywistości.

Nie oznacza to, że poprawki należy traktować jako coś złego, bo są naturalną częścią pracy salonu. Warto po prostu znać ich koszt i umieć doliczać go w odpowiednich miejscach, żeby znać prawdziwy koszt koloryzacji. O innych kosztach, które łatwo przeoczyć, piszemy w artykule Gdzie naprawdę uciekają pieniądze z koloryzacji.

7. Rabat zmienia wynik bardziej niż sugeruje procent

Załóżmy, że koloryzacja kosztuje 500 zł, a salon udziela 10% rabatu. Klient płaci 450 zł.

Sama różnica w cenie wynosi 50 zł, ale dla rentowności znaczenie ma to, ile z tych 500 zł było wcześniej dostępne po pokryciu kosztów.

Jeżeli koszt wykonania usługi wynosi 400 zł: 500 zł − 400 zł = 100 zł.

Po rabacie: 450 zł − 400 zł = 50 zł.

Cena spadła o 10%, ale kwota pozostająca po kosztach spadła o połowę.

Dlatego rabat powinien być elementem kalkulacji, a nie decyzją podejmowaną obok niej. Warto wiedzieć, jaka jest minimalna cena usługi, przy której nadal zostaje założona marża.

8. Stara cena też jest ceną

Cennik może mówić jedno, a rzeczywisty przychód z usługi coś innego.

Zdarza się tak, że część stałych klientów nadal korzysta ze starych cen, jeszcze przed podwyżką. To w porządku, o ile kalkulacja rentowności uwzględnia wtedy ceny faktycznie płacone, a nie te z cennika.

Przykładowo: nowa cena: 500 zł, stara cena dla części klientów: 450 zł.

Jeżeli w analizie przyjmowana jest wyłącznie cena 500 zł, wynik będzie zawyżony.

Warto więc przyjrzeć się nie tylko oficjalnemu cennikowi, ale również temu, ile średnio salon faktycznie otrzymuje za daną usługę.

Podobnie działa okresowa aktualizacja cen. Usługa, która dwa lata temu miała zdrową marżę, może dziś mieć znacznie niższą rentowność, jeśli w tym czasie wzrosły ceny produktów, wynagrodzenia, czynsz czy media.

9. Policz koszt jednej koloryzacji na konkretnym przykładzie

Po zebraniu wszystkich danych można zestawić je w jednej kalkulacji. Załóżmy, że analizowana koloryzacja trwa 3 godziny. Przyjmijmy przykładowe wartości:

Jak czytać strukturę kosztu koloryzacji?

W tym przykładzie wykonanie koloryzacji kosztuje salon 285 zł.

Jeżeli cena usługi wynosi 500 zł, po uwzględnieniu przyjętych kosztów pozostaje: 500 zł − 285 zł = 215 zł.

To kwota, która pozostaje z ceny usługi po pokryciu kosztów uwzględnionych w tej kalkulacji.

Warto pamiętać, że wynik będzie tak dobry, jak dane, które zostały do niego wprowadzone. Jeżeli koszt produktu został policzony według receptury, ale w praktyce regularnie przygotowywana jest większa ilość mieszanki, rzeczywisty koszt będzie wyższy. To samo dotyczy czasu pracy, poprawek czy rabatów.

Dlatego kalkulacja powinna opierać się na danych z rzeczywistych usług, a nie wyłącznie na założeniach.

Sam łączny koszt usługi to dopiero początek. Warto również zobaczyć, z czego ten koszt się składa.

W przykładowym modelu można przyjąć orientacyjnie:

• 20–25% — produkty,
• 30–45% — koszt pracy,
• około 5% — materiały pomocnicze i obsługa,
• 15–20% — koszty funkcjonowania salonu,
• 10–20% — kwota pozostająca po uwzględnieniu przyjętych kosztów.

To nie są sztywne proporcje, które każda koloryzacja powinna spełniać. Każdy salon ma inną strukturę kosztów, ceny produktów, sposób wynagradzania i organizację pracy. Taki podział może jednak pomóc szybko zobaczyć, który element najbardziej wpływa na wynik konkretnej usługi.

Jeżeli udział produktów jest wyraźnie wyższy, warto sprawdzić rzeczywiste zużycie i sposób przygotowywania mieszanek. Jeżeli dużą część kosztu stanowi praca, warto przyjrzeć się czasowi wykonania usługi. Jeżeli znaczący udział mają koszty funkcjonowania salonu, warto sprawdzić, jak zostały przypisane do poszczególnych usług.

Te proporcje można traktować jak ruchome suwaki. Zmiana jednego elementu wpływa na pozostałe. Jeżeli rośnie koszt produktu albo czas pracy, przy tej samej cenie usługi zmniejsza się kwota pozostająca po pokryciu kosztów.

Dlatego zamiast patrzeć wyłącznie na cenę koloryzacji, warto sprawdzić, co dokładnie składa się na jej koszt i który element najbardziej wpływa na jej rentowność.

10. Sprawdź koszt jednej godziny, nie tylko jednej usługi

Dwie koloryzacje mogą mieć podobny wynik finansowy, ale zajmować zupełnie inny czas.

Załóżmy:

Co pokazuje koszt jednej godziny?

W obu przypadkach po uwzględnieniu przyjętych kosztów pozostaje 200 zł. Ekonomicznie nie są to jednak takie same usługi: pierwsza daje 200 zł ÷ 2 h = 100 zł/h, a druga 200 zł ÷ 3 h = 66,67 zł/h.

To pokazuje, że sama kwota pozostająca po kosztach nie wystarcza do porównania usług. Znaczenie ma również czas, przez który stanowisko jest zajęte.

Przy analizie rentowności warto więc sprawdzać:

• ile pozostaje po uwzględnieniu kosztów jednej usługi,
• ile ta kwota przypada na godzinę zajęcia stanowiska.

Dzięki temu można lepiej porównywać usługi o różnej cenie i różnym czasie wykonania.

11. Ta sama usługa może mieć różny koszt

W salonie, w którym pracuje kilka osób, ta sama koloryzacja może mieć różny koszt wykonania. Wpływają na to między innymi:

• zużycie produktów,
• liczba przygotowanych mieszanek,
• czas pracy,
• dodatkowe etapy usługi,
• sposób organizacji pracy.

Dlatego przy analizie zespołu warto patrzeć nie tylko na obrót, ale również na koszt wykonywanych usług i ich rentowność.

Klaudia Warecka zwraca uwagę: „Pracownik robiący 15 tysięcy obrotu może być bardziej rentowny niż ten robiący 25 tysięcy, bo może wykonywać usługi z niskim zużyciem”.

Taka analiza nie jest argumentem za tworzeniem jednej sztywnej normy dla każdej osoby w zespole. Każda osoba może pracować trochę inaczej, a różnice w zużyciu czy czasie wykonania usługi mogą mieć swoje uzasadnienie.

Jeżeli jednak różnice są widoczne w danych i regularnie się powtarzają, warto sprawdzić, z czego wynikają. Dopiero wtedy można zdecydować, czy potrzebna jest zmiana sposobu pracy, dodatkowe wsparcie, szkolenie czy po prostu zaakceptowanie różnicy wynikającej ze specyfiki usług.

12. Nie wyceniaj usługi na podstawie samej ceny konkurencji

Ceny innych salonów mogą być punktem odniesienia, nie powinny być jednak podstawą całej kalkulacji.

Jeżeli w okolicy podobna koloryzacja kosztuje 450–500 zł, nie oznacza to jeszcze, że każda osoba prowadząca salon może ustawić swoją cenę na 475 zł.

Koszty mogą być zupełnie inne:

• inny czynsz,
• inny model wynagrodzeń,
• inne produkty,
• inny czas pracy,
• inne obłożenie stanowisk,
• inny poziom kosztów stałych.

Dlatego ta sama cena może dawać jednemu salonowi dobrą marżę, a drugiemu pozostawiać jej niewiele.

Klaudia Warecka wskazuje, że ustalanie cen na podstawie pobliskich salonów jest jednym z częstych problemów przy wycenie usług. Osoba zarządzająca salonem może w ten sposób dopasować się do rynku, nie sprawdzając wcześniej, czy przy tej cenie pokrywa własne koszty i osiąga zakładaną marżę.

Cena rynkowa mówi, ile klienci płacą za podobną usługę. Własna kalkulacja pokazuje, ile salon powinien za nią pobierać.

Co najczęściej pomija się w kalkulacji?

Jeżeli trzeba byłoby wskazać kilka elementów, które szczególnie często znikają z kalkulacji, warto zacząć od tych:

• rzeczywiste zużycie produktu zamiast ilości zapisanej w recepturze,
• nadmiar przygotowanej mieszanki,
• dodatkowa mieszanka w trakcie usługi,
• bezpłatne poprawki,
• rzeczywisty koszt czasu pracy,
• udział kosztów funkcjonowania stanowiska,
• rabaty,
• stare ceny dla części klientów,
• produkty niewykorzystane lub wyrzucone,
• różnice między zapisanym zużyciem produktów a rzeczywistymi stanami magazynowymi,
• VAT i sposób opodatkowania,
• regularna aktualizacja kalkulacji.

Wiele z tych kosztów pojedynczo może wydawać się niewielkich. Przy większej liczbie usług zaczynają jednak wpływać na rzeczywisty koszt koloryzacji.

Dlatego warto rozróżnić koszt założony od kosztu rzeczywistego. Pierwszy wynika z przyjętej receptury i założeń. Drugi pokazuje, ile salon faktycznie wydaje na wykonanie usługi.

Koszt założony można policzyć raz. Koszt rzeczywisty warto regularnie sprawdzać na podstawie danych z wykonanych usług.

Ile kosztuje koloryzacja? To zależy od tego, co dokładnie liczysz

Nie ma jednej uniwersalnej odpowiedzi na pytanie, ile kosztuje koloryzacja w salonie.

• Koszt materiałów może być niski, ale usługa może trwać długo.
• Zużycie produktu może być wysokie, ale cena może odpowiednio to uwzględniać.
• Może też pojawić się rabat albo bezpłatna poprawka.

Dlatego samo pytanie „ile kosztuje koloryzacja?” jest trochę za mało precyzyjne.

Lepsze pytanie brzmi: „Ile kosztuje wykonanie konkretnej koloryzacji w moim salonie, przy moich kosztach i rzeczywistym sposobie pracy?”.

Dopiero na tej podstawie można ocenić, czy cena usługi jest odpowiednia.

Jak zacząć, jeśli nie masz jeszcze takich danych?

Nie trzeba od razu analizować całego salonu. Jako pierwszy krok, wybierz jedną usługę (na przykład najczęściej wykonywaną koloryzację) i przez określony czas zbieraj:

• produkty,
• gramatury,
• czas pracy,
• dodatkowe mieszanki,
• pozostałości po usłudze,
• poprawki,
• cenę faktycznie zapłaconą przez klienta.

Potem porównaj założony koszt z rzeczywistym.

Jeżeli różnica jest niewielka, model prawdopodobnie dobrze opisuje tę usługę. Jeżeli jest duża, właśnie znaleziono miejsce, które warto przeanalizować.

To może być sposób pracy, cena, zużycie produktu albo założenia dotyczące kosztów stałych.

Nie trzeba od razu wiedzieć, dlaczego powstała różnica. Najpierw trzeba w ogóle ją zauważyć.

A co jeśli ręczne liczenie zaczyna zabierać zbyt dużo czasu?

Najbardziej rentowne salony mierzą zużycie produktów oraz analizują koszt każdej usługi. Dzięki temu szybciej wykrywają miejsca, w których uciekają pieniądze.

W małym salonie część takich kalkulacji można prowadzić w arkuszu. Problem zaczyna się wtedy, gdy pojawia się dużo usług, produktów i osób pracujących z kolorem. Zbieranie każdej gramatury, przypisywanie jej do konkretnej usługi, porównywanie z recepturą i późniejsze analizowanie wyników wymaga regularnej pracy.

Takie dane można zbierać ręcznie lub korzystać z systemów automatyzujących analizę kosztów. Dosiq zapisuje produkty, gramy i proporcje w momencie mieszania. Po usłudze można zaznaczyć, czy przygotowanej ilości było za mało, idealnie czy za dużo. Przy kolejnej wizycie dane mogą służyć jako punkt odniesienia.

To ważne, bo największą wartością nie jest samo zapisanie receptury. Wartością są dane, które później można wykorzystać do policzenia rzeczywistego kosztu usługi.

Jeżeli chcesz zobaczyć, jak wygląda ten proces w praktyce, zobacz, jak działa Dosiq.

Od kalkulacji do decyzji

Jak zwiększyć marżę na koloryzacji? Samo policzenie kosztu usługi nie zmieni jeszcze wyniku salonu, ale daje właścicielom i managerom konkretną liczbę, na której można oprzeć dalsze decyzje.

Jeżeli koszt materiałów okazuje się wyższy niż zakładano, można sprawdzić rzeczywiste zużycie produktów. Jeżeli dużą część kosztu stanowi czas pracy, warto przyjrzeć się długości usługi. Jeżeli marżę obniżają rabaty albo stare ceny dla części klientów, można policzyć ich wpływ na wynik.

Znając koszt poszczególnych usług, łatwiej również wyliczyć próg rentowności salonu — poziom przychodu, przy którym wszystkie koszty są pokryte. To szczególnie ważne w miesiącach, w których liczba wizyt spada. Zamiast czekać na koniec miesiąca i sprawdzać, czy wynik się zgadza, można wcześniej określić, ile usług i przy jakich cenach potrzeba, żeby pokryć koszty salonu.

Takie dane pozwalają też zobaczyć, gdzie naprawdę powstają różnice: w zużyciu produktów, czasie pracy, cenach, rabatach czy kosztach funkcjonowania. Dopiero mając tę wiedzę, można świadomie zdecydować, co warto zmienić.

Nie trzeba jednak zaczynać od analizy całego salonu. Wystarczy wybrać jedną koloryzację, policzyć jej rzeczywisty koszt i zacząć zbierać dane z kolejnych usług.

Jeśli chcesz wiedzieć, ile naprawdę kosztują usługi w Twoim salonie, zacznij od danych, które powstają przy każdej koloryzacji. Dosiq pomaga je zbierać i zamieniać w informacje, na podstawie których można podejmować decyzje dotyczące cen, zużycia produktów i rentowności usług.

Zobacz, jak Dosiq pomaga kontrolować koszt koloryzacji →.

Przykłady liczbowe w tym artykule są hipotetyczne i służą wyłącznie do wyjaśnienia mechanizmu.